نانوماشین برنده جایزه نوبل شیمی در سال ۲۰۱۶

مرجع خبر: zoomit تاریخ خبر: 15/7/95

((جایزهی نوبل شیمی سال ۲۰۱۶ به سه دانشمند از کشورهای فرانسه، اسکاتلند و هلند رسید.

جایزهی نوبل شیمی امسال به سه دانشمندی اهدا شد که توانسته بودند به روشی برای ساخت ماشینهای بسیار ریز با استفاده از مولکولها دست یابند. این ماشینها که در واقع شامل خودروهایی با سایز نانو میشوند با چشم غیر مسلح قابل مشاهده نیستند و از سویی نیز دارای کاربردهای مهم در زمینهی پزشکی و سایز بخشها هستند. پژوهشگران برندهی این جایزه که به صورت مشترک آن را سهیم خواهند شد، ژان پیر ساواژ (Jean-Pierre Sauvage)، جی فریزر استودارت (J. Fraser Stoddart) و برنارد فرینجا (Bernard Feringa) هستند.

این ماشینها به صورت مولکولهایی با قطعات کوچک و قابل حرکت هستند که حرکتهای آن قابل کنترل بوده و ضخامتشان نیز به مقدار هزار برابر نازکتر از یک تار مو است. برای چندین دهه، دانشمندان رویای ساخت ماشینهایی در چنین مقیاس کوچکی را در سر میپرواندهاند. در اینجا باید یادآوری کنیم که پیشتر در سال ۱۹۵۹، فیزیکدان، ریچارد فاینمن که خودش نیز یکی از برندگان جایزه نوبل است، در یک سخنرانی مهم از امکان و احتمال ساخت چنین پدیدهای سخن گفته است. از این تحقیق برای ساخت خودروهایی با اندازهی نانو استفاده شده است.

توسعهی واقعی ماشینهای نانوی یاد شده توسط برندگان فعلی جایزهی نوبل یک گام بزرگ رو به جلو برای فناوری نانو محسوب میشود و ممکن است در حوزهی پزشکی و ذخیرهسازی انرژی مفید باشد. به عنوان مثال، آنها میتوانند مواد دارویی را دقیقا به سلولهای بیمار برسانند، چنین قابلیتی میتواند عوارض جانبی ناشی از حملهی گسترده به بسیاری از سلولها (از جمله آنهایی که سالم هستند) با استفاده از دارو را کاهش دهد. این ماشینها همچنین میتوانند به عنوان یک راه جدید برای ذخیرهی انرژی و یا برای ایجاد مواد مقاوم در برابر خراش استفاده شوند.

در سال ۱۹۸۳، ساواژ به چگونگی اتصال دو مولکول به شکل حلقه به یکدیگر پی برد. او بعدها امکانی را برای چرخش یک حلقه به دور حلقهی دیگر ایجاد کرد. دانستن این واقعیت که حلقههای یاد شده میتوانند به جای قفل شدن به یکدیگر، دارای حرکت باشند، اولین گام در مسیر تفکر در مورد طرز کار بخشهای متحرک ماشینها به شمار میرود.))

گفتنی است گمانه های زیادی قبل از اعلام نتایج در مورد این جایزه شده بود از جمله:

منبع خبر: ایسنا تاریخ خبر: 95/7/14

گمانهزنیهای امسال حاکی از آن است که آکیرا یوشینو و جان گودِناف به همراه استنلی ویتینگهام برای ساخت باتریهای لیتیوم یونی میتوانند شانس برنده شدن جایزه نوبل شیمی را داشته باشند.

موسسه تامسون رویترز در گمانهزنیهای خود، جورج چرچ و فنگ ژانگ را برای اعمال روش ویرایش ژنی کریسپر-cas9 بر روی موشها و سلولهای انسانی و همچنین دنیس لو یوکمین را برای شناسایی دیانای جنینی سلولآزاد در پلاسمای مادر به عنوان برندگان احتمالی نوبل شیمی 2016 معرفی کرده است.

از دیگر شانسهایی که از آنها به عنوان نامزد احتمالی دریافت این جایزه نام برده میشود کاشفان چهار عنصر جدید جدول تناوبی هستند.